Sejm Walny - I - III - MMXXVI Wilno

[Jerzy IV]

Ja jestem tylko biednym historykiem 2 roku w realu. Miałem prawo międzynarodowe, ale tutaj to już chyba tworzymy jakieś własne statusy, stany prawno-polityczne.
Co prawda mam ciężki dzień poniedziałkowy, ale może uda się jakoś przekuć te Waszmościów słowa z jakiś zwięzły zapis do KSW.

[Michał Franciszek Lubomirski-Lisewicz]

W skrócie, myślę, że lenno, ale nie mające własnej państwowości.
Tylko trzeba konkretnie zdefiniować tę formę, jego ustrój. Czyli: tak jak ordynacja plus pewien zakres władzy (wojsko, może jakaś administracja). Nie wiem czy coś jeszcze.

[Samuel Radziwiłł]

Dodał bym księciu w Prusach prawo nadawania swoich urzędów dworskich realnych czy tytularnych.

Generalnie zgadzam się z poniższym:

" specjalny status, ziemia nadana w lenno, zatem pewna autonomia, połączona z nadaniem obowiązków, wierności Rzeczypospolitej, hołdu wobec suzerena - Najjaśniejszego Pana, konkretne obowiązki. Nie na zasadzie odrębnego podmiotu prawa międzynarodowego, ale też nie na zasadzie pełnej integralności z Rzecząpospolitą."

[Michał Franciszek Lubomirski-Lisewicz]

Można by również, prawda.

A czy przewidujemy przepis o procedurze odbierania lenna i tytułu w hipotetycznej sytuacji niespełniania warunków (lub wycofania się wzajemnego z) umowy lennej? Czy są Panowie zdania, że Król z Sejmem nadają, to i mogą w razie czego odebrać, więc nie ma co tego precyzować, skoro można to zrobić na zwyczajnym lub nadzwyczajnym sejmie?

[Maurycy Orański]

Nadano KSW, to KSW też powinno się odbierać.

[Aleksander Trzaska-Chojnacki]

Sejm moze odebrac, a jakbym sie nie zgadzal to wojska koronne zalatwia sprawe.
Na pewno powiniem byc zapisa zazujacy prowadzenia polityki zagranicznej

[Michał Franciszek Lubomirski-Lisewicz]

Mości Panie Aleksandrze, skoro zabrał JWPan głos, to jak się zapatruje na kwestie majątkowe? Czy księstwo powinno działać Pana zdaniem podobnie jak ordynacja w sensie wyłączności posiadania ziemi?

Co do polityki zagranicznej, zgadzam się, że księstwo nie powinno być podmiotem prawa międzynarodowego. Trzeba by to odpowiednio ubrać w słowa, wyszczególniając, w jakim zakresie byłoby autonomiczne.

[Aleksander Trzaska-Chojnacki]

Wielmozny Panie Michale
Przepraszam, ze zabralem glos.
W sprawiw majatku Ksiestwo powinny dziacxjak Ordynacja. Bedzie o tyle latwiej, ze cale Prusy naleza do mojego majatku. Sa w Ordynacji

[Michał Franciszek Lubomirski-Lisewicz]

Wielmozny Panie Michale
Przepraszam, ze zabralem glos.

Mości Panie Aleksandrze,
nie rozumiem, może niejasno napisałem.
Chodziło mi o to, że skoro zabrał Pan głos, czyli że zgłosił się do wypowiedzi, wszedł na mównicę itd., to żeby wypowiedział się szerzej w temacie i odpowiedział na pytania.

W sprawiw majatku Ksiestwo powinny dziacxjak Ordynacja. Bedzie o tyle latwiej, ze cale Prusy naleza do mojego majatku. Sa w Ordynacji

Tak właśnie myślę.

[Jerzy IV]

KONSTYTVCYJA SEYMOWA
z dnia XIX miesiąca V anno MMXXVI
O wydzieleniu Księstwa w Prusach i uregulowaniu dóbr Trzaska-Chojnackich

My, Rady Koronne i Litewskie oraz stany oboyga narodów,
mając na uwadze dobro całej Ojczyzny naszej, a także dać wyraz woli naszej, postanawiamy, co następuje:

I.
Mając w pamięci nieprzeliczone zasługi, wierność oraz oddanie sprawom Rzeczypospolitej Obojga Narodów, czyniąc w tym jednym przypadku celowy wyjątek od zapisu Konstytucji o tytule xiążęcym, Sejm Walny za zgodą Króla Jegomości honoruje Urodzonego Aleksandra Trzaskę Chojnackiego najwyższą godnością i nadaje mu dożywotni, niedziedziczny tytuł Księcia w Prusach. Wraz z tymże tytułem przysługuje mu zwrot „Jaśnie Oświecony” oraz przywilej posługiwania się herbem nakrytym płaszczem i mitrą książęcą.

II.
W celu uporządkowania spraw ziemskich, postanawiamy znieść całkowicie dotychczasową Ordynację Prusko-Pomorską oraz uchylić jej statut. Z obszaru byłej ordynacji wydziela się w granicach historycznych Księstwo w Prusach (zwane Księstwem Pruskim), które stanowić będzie dożywotnie lenno Rzeczypospolitej nadane Księciu Aleksandrowi. Na stolicę owego Księstwa wyznacza się miasto Królewiec.
Ziemie pozostałe, to jest: województwo pomorskie, chełmińskie, malborskie oraz księstwo warmińskie, uformowane zostają w nową Ordynację Pomorską, dla której nowy statut osobnym aktem zostanie uchwalony.

III.
Wszem i wobec ogłaszamy, iż Księstwo w Prusach pozostaje integralną częścią Najjaśniejszej Rzeczypospolitej i nie stanowi odrębnego podmiotu prawa międzynarodowego. Wobec tego stanowimy:

1. Kategorycznie zakazuje się Księciu w Prusach prowadzenia jakiejkolwiek samodzielnej polityki zagranicznej.
2. W sprawach majątkowych Księstwo funkcjonuje na prawach ordynacji, co gwarantuje Księciu wyłączność w posiadaniu ziem na jego terytorium.
3. Księciu w Prusach nadaje się wyłączne prawo do mianowania i zwalniania własnych urzędników dworskich, tak realnych jak i tytularnych, w obrębie swego dworu.
4. Wszelkie inne sprawy, nieuregulowane odrębnie, w pełni podlegają prawom, konstytucjom oraz administracji państwowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

IV.
Książę w Prusach, jako lennik Rzeczypospolitej, zobowiązany jest do złożenia jednorazowego, wielkiego hołdu lennego obecnie panującemu Królowi Polskiemu i Wielkiemu Księciu Litewskiemu. Postanawiamy nadto, iż po objęciu tronu przez każdego kolejnego nowo obranego monarchę, Książę winien składać mu uroczystą przysięgę wierności podczas aktu koronacji, stając wespół ze stanami Rzeczypospolitej.

V.
Dla zachowania obronności i majestatu, a takoż bacząc, by siła zbrojna prawom Korony podlegała, w kwestii wojsk stanowimy:

1. Księstwo w Prusach ma prawo do utrzymywania własnej armii książęcej w sile nieprzekraczającej: 13 kompanii piechoty, 9 chorągwi lekkiej jazdy, 3 baterii ciężkich, 6 baterii lekkich oraz 2 baterii artylerii fortecznej.
2. Zezwala się Księciu na zachowanie jego dotychczasowych wojsk prywatnych w sile 10 chorągwi jazdy. Wojska te służyć mają wyłącznie do obrony majątków zrzeszonych w nowej Ordynacji Pomorskiej.

VI.
Na Księcia w Prusach nakłada się następujące powinności i zakazy:

1. Zakazuje się Księciu nabywania jakichkolwiek nowych ziem na terytorium Korony Królestwa Polskiego oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyniąc jednak wyłom i pozwalając na nabycie dóbr wyłącznie na terytorium Księstwa Żmudzkiego.
2. Książę zobowiązany jest do budowy jednostek floty wojennej ze swego skarbu oraz wspierania wszelkich wypraw wojennych Rzeczypospolitej zarówno wojskiem książęcym, jak i prywatnym skarbem.

VII.
Jako że Sejm Walny z woli swej lenno i tytuł ów nadaje, takoż zastrzega sobie pełne prawo do ich odebrania drogą Konstytucji Sejmowej. Władny jest to uczynić, jeśliby Książę w Prusach warunków niniejszej Konstytucji nie dopełnił, obowiązków lennika zaniedbał lubo przeciw Najjaśniejszej Rzeczypospolitej wystąpił.

VIII.
Wejście w życie postanowień niniejszej Konstytucji uzależnia się od pełnego wywiązania się przez Pana Aleksandra Trzaskę Chojnackiego z warunku zbycia wszelkich swych majątków leżących poza nową Ordynacją Pomorską oraz Księstwem w Prusach, co tyczy się w szczególności ziem na Mazowszu, w Inflantach oraz w Kurlandii. Czyni się tu jednak jeden wyjątek, pozwalając Księciu na zachowanie majątku Chojnata, stanowiącego jego rodową siedzibę na Mazowszu.

IX.
Sejm tę konstytucję uchwali a pieczęć królewska mocy jej nada.

/—/ Jerzy IV
Król Polski a Wielki Xiążę Litewski

y lud slachecki

Czy taka forma, takie sformułowania pasują i są odpowiednie? Czy oddaje to, to o co chodziło Panu Michałowi, Aleksandrowi, Księciu Maurycemu, Samuelowi, Konradowi?
Jeśli by ktoś miał jeszcze jakąś uwagę, lub propozycję, to najlepiej pisząc podać z gotowym zapisem do KSW to wstawię.